CIEKAWOSTKI JĘZYKOWE

BARSZCZ

Niewiele jest tak przyjemnych czynności na wiosnę, jak iść na targ, kupić trochę nowalijek, w tym młode buraczki  i ugotować z nich aromatyczny barszcz zwany botwinką. Wrzucamy do niego nie tylko buraczane młode bulwy, ale całe łodygi i liście. Plus dużo koperku i młode ziemniaczki. Albo jajko. Nadchodzi wspaniała pora roku… . Czy wiecie, że […]

DZIEŃ MATKI

Ponieważ jutro obchodzimy w Polsce Dzień Matki, jest świetna okazja, żeby napisać kilka słów na temat historii tego słowa i jego pochodnych w codziennym użyciu. Zacznijmy od słowa „mama”. Jest ono uważane za jedno z tak zwanych słów podstawowych. W większości języków powstało jako dźwiękonaśladowcze wołanie niemowląt. Do takich słów należy również nasz tata, albo […]

JAK ŁĄCZYĆ SŁOWA

Zapytacie, o co tu właściwie chodzi, co to za tytuł. Nie kryje się za nim nic tajemniczego, po prostu będzie o tym, jak łączyć słowa. Temat ogromny, więc dzisiaj tylko kilka informacji wstępnych. Parę dni temu przeczytałam zachętę jednej (byłej już, jak się zdaje) polityczki, żeby „nie poddawać wyborów walkowerem”. Nie ma takiego zwrotu: walkowerem […]

WIELKANOCNY ŻUREK

Lada dzień zagości na naszych stołach wielkanocny żurek, najbardziej polska zupa. Tak sądzę, bo jest to jedyna potrawa, do której nie „roszczą sobie pretensji” moi studenci zagraniczni. Każde inne „polskie” danie ma obce pochodzenie: pierogi ze wschodu, schabowy z zaboru austriackiego, kapusta z Prus.  A żurek jest „nasz”. To zupa, która budzi wiele kontrowersji: jedni […]

CZY TO KWARANTANNA?

W ostatnich tygodniach odbywamy.., no właśnie, co to właściwie jest? Czy to kwarantanna? Zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego kwarantanna to „przymusowe, okresowe odosobnienie ludzi, zwierząt, towarów itp. przybyłych lub przywiezionych z miejsc dotkniętych jakąś epidemią”. I takiemu odosobnieniu poddawane są w tej chwili osoby, które wróciły z zagranicy, albo miały kontakt z zakażonymi koronawirusem. […]

KOBIETY W JĘZYKU

W tym dniu musi być o kobietach w języku. Pierwszy problem, który natychmiast przychodzi do głowy, to feminatywy – żeńskie formy niektórych zawodów. Stały się one przedmiotem dyskusji narodowej i sprowokowały pytanie, czy jest o co kruszyć kopie. Środowiska feministyczne twierdzą, że tak. Jeśli język ma odzwierciedlać rzeczywistość oraz kształtować ją, to formy żeńskie powinny […]

O LICZEBNIKACH I NIE TYLKO

Co pewien czas w mediach społecznościowych pojawiają się rozmaite grafiki, memy, pojedyncze wypowiedzi czy wręcz całe wpisy na blogach na temat tego,  jak skomplikowany jest język polski. Podaje się też rankingi najtrudniejszych języków świata, wśród których polszczyzna jest na czołowych miejscach. Jedną z najczęstszych pojawiających się grafik, które mają świadczyć o rzekomej trudności polszczyzny jest […]

ŚLEDZIK

Ta zdrobniała nazwa oznacza ostatnią imprezę przed początkiem postu, tuż przed Środą Popielcową. Być może mówimy „śledzik” dlatego, że chodzi o małe spotkanie towarzyskie, przeciwieństwo wielkich balów karnawałowych. A może dlatego, że lubimy tego śledzika, po prostu. Jerzy Bralczyk w swojej książce „Jeść!!!” uważa, że jest w tej nazwie coś komicznego. Znanemu językoznawcy kojarzy się […]

O MIKROJĘZYKACH

Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego postanowiłam nie pisać o polszczyźnie. W końcu robię to cały czas na tym portalu. Dziś więc o mikrojęzykach. Takich, których używa niewielka społeczność, które zagrożone są wyginięciem. Mikrojęzyków jest wokół nas naprawdę wiele. Wystarczy pojechać do Beskidu Niskiego, albo na Słowację, żeby usłyszeć język rusiński, u nas zwany łemkowskim. […]

PIZZA W JĘZYKU POLSKIM

Dzisiaj obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pizzy. Z tej okazji kilka słów o specyficznej grupie zapożyczeń, których nie tłumaczymy na język polski. W polszczyźnie jest ich całkiem sporo, nazywamy je cytatami, ale dzisiaj o tych, które zaliczamy do tzw. leksyki bezekwiwalentnej, czyli takiej, która nie ma rodzimych odpowiedników. To znaczy, możemy próbować je znaleźć, ale słowa te […]

Przewiń do góry